ISSN : 2147 - 0758 Kocaeli Med J
Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Bireylerde Bakım Bağımlılığı ve İlişkili Faktörler [Kocaeli Med J]
Kocaeli Med J. 2020; 9(1): 32-40 | DOI: 10.5505/ktd.2020.78557

Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Bireylerde Bakım Bağımlılığı ve İlişkili Faktörler

Fatma ÖZKAN TUNCAY, Tülay KARS FERTELLİ
Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği AD.

GİRİŞ ve AMAÇ: Kronik böbrek yetmezliğinde yaşanan semptomlar ve uygulanan girişimsel tedavi yöntemleri, bireyin iyilik halini, günlük performansını ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık düzeyini etkilemekte; çoğu zaman bireyi bir başkasına bağımlı duruma getirmektedir. Çalışmada KBY hastalarının bağımlılık düzeyini belirlemek ve bağımlılığa neden olan faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Kesitsel tipteki araştırma Şubat- Mayıs 2019 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin nefroloji kliniğinde en az bir yıldır hastalık tanısı almış olan, hemodiyaliz tedavisi uygulanan, 18 yaş ve üzerinde olan, bilişsel anlamda herhangi bir bozukluğu bulunmayan ve açıklama sonrası çalışmaya katılmayı kabul eden 195 birey ile yürütülmüştür. Çalışma verileri; tanıtıcı bilgi formu, Bakım Bağımlılığı Ölçeği, Yorgunluk Şiddet Ölçeği ve Visual Analog Ağrı Skalası kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde; sayı, yüzdelik hesabı, ortalama hesabı, İndependent Samples T-Test ve One Way Anova Testi ve Pearson’s korelasyon analizi kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmada Kronik böbrek yetmezliği hastalarının orta düzeyde bakım bağımlılığı yaşadıkları; haraketlilik, giyinme/soyunma, tehlikelerden kaçınma, günlük aktiviteler ve eğlence aktivitelerinde bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Bununle birlikte yaş, eğitim durumu, ek bir kronik hastalık varlığı, hastalık süresi değişkenleri ve yorgunluk, ağrı, kas güçsüzlüğü, iştahsızlık ve kaşıntı semptomlarının bakım bağımlılık düzeyini anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Bakım bağımlılığı, Kronik böbrek yetmezliği hastalarında değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur ve hastaların bağımsızlığını desteklemek için uygun bakım, eğitim, danışmanlık, savunuculuk hizmetlerinin kullanılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, bakım bağımlılığı, hemşirelik

Care Dependency and Related Factors in Patients with Chronic Renal Failure

Fatma ÖZKAN TUNCAY, Tülay KARS FERTELLİ
Cumhuriyet University, Health Sciences Faculty Department Of Medical Nursing

INTRODUCTION: The aim of the study was to determine the level of dependence of chronic renal failure patients and to evaluate the factors that cause dependence.
METHODS: The cross-sectional study was carried out with 195 individuals who had been diagnosed with disease for at least one year, underwent hemodialysis treatment, aged 18 years or older, had no cognitive impairment and agreed to participate in the nephrology clinic of an university hospital between February and May 2019. Demographic information form, Care Dependency Scale, Fatigue Severity Scale and Visual Analog Pain Scale were used to collect study data. In the statistical analysis of the data; number, percentage, mean, Independent Samples T-Test, One Way Anova Test and Pearson’s correlation analysis were used.
RESULTS: In the study, it was determined that patients with chronic renal failure had a moderate level of care dependence, level of care dependence was higher in mobility, dressing/removing clothes, avoidance of dangers, daily activities, recreational activities, and the level of age, educational status, presence of an additional chronic disease, duration of disease and some of the symptoms significantly affected the level of care dependence. However, age, education, presence of an additional chronic disease, duration of illness and symptoms of fatigue, pain, muscle weakness, loss of appetite and itching were found to affect the level of care dependence significantly.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Care dependence is an important issue to be evaluated in chronic renal failure patients and appropriate care, training, counseling and advocacy services should be used to support the independence of patients.

Keywords: Chronic renal failure, care dependence, nursing

Fatma ÖZKAN TUNCAY, Tülay KARS FERTELLİ. Care Dependency and Related Factors in Patients with Chronic Renal Failure. Kocaeli Med J. 2020; 9(1): 32-40

Sorumlu Yazar: Fatma ÖZKAN TUNCAY, Türkiye
LookUs & Online Makale